Miras hukuku, bir kişinin ölümüyle malvarlığının kimlere ve hangi oranda geçeceğini düzenler. Fethiye ve çevresinde taşınmaz ağırlıklı miras dosyaları yaygındır.
Miras paylaşımı nasıl yapılır?
Türk Medeni Kanunu zümre sistemini benimser:
- Birinci zümre: altsoy (çocuklar, onların çocukları)
- İkinci zümre: ana–baba ve onların altsoyu (kardeşler)
- Üçüncü zümre: büyük ana–baba ve altsoyları
Alt zümrede mirasçı varsa üst zümre mirastan pay alamaz. Sağ kalan eşin payı birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir: altsoyla birlikte 1/4, ana–baba zümresiyle birlikte 1/2, büyük ana–baba zümresiyle birlikte 3/4, bunların hiçbiri yoksa mirasın tamamı.
Saklı pay ve tenkis davası
Mirasbırakan vasiyetname veya sağlararası kazandırmalarla dilediği gibi tasarrufta bulunamaz. Saklı pay oranları: altsoy için yasal miras payının 1/2’si, ana ve baba için 1/4’ü, sağ kalan eş için duruma göre yasal payının tamamı veya 3/4’ü. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir. Dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde açılır.
Sık açılan miras davaları
- Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) alınması
- Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) — paylı taşınmazın satış veya aynen taksim yoluyla paylaştırılması
- Muris muvazaası — mirasbırakanın mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünüşteki satış işlemlerinin iptali
- Mirasın reddi — ölümden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine beyan
- Vasiyetnamenin iptali
- Miras sebebiyle istihkak davaları
Büromuzun çalışma biçimi
Fethiye’de miras paylaşımı, ortaklığın giderilmesi, muris muvazaası ve tenkis dosyalarında hukuki destek sağlıyoruz. Bu sayfadaki genel bilgi hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) nasıl alınır?
Veraset ilamı, kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını gösteren belgedir. Tapu devri, banka hesaplarına erişim ve vergi işlemleri için gereklidir.
- Noterden: nüfus kayıtları yeterliyse mirasçılardan biri notere başvurarak alabilir. En hızlı yoldur.
- Sulh hukuk mahkemesinden: yabancılık unsuru varsa, mirasçılık nüfus kaydıyla belirlenemiyorsa veya vasiyetname söz konusuysa mahkemeden istenir.
Belge, aksi ispatlanana kadar geçerlidir; hatalı düzenlenmişse iptali istenebilir. Mirasçılardan herhangi biri tek başına talep edebilir, tüm mirasçıların birlikte başvurması gerekmez.
Veraset ve intikal vergisi
Miras yoluyla intikal eden mallar veraset ve intikal vergisine tabidir. Beyanname, ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçılar Türkiye’deyse dört ay içinde verilir. Vergi, mirasçının yakınlık derecesine ve matraha göre artan oranlıdır ve üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere altı taksitte ödenir. Eş ve çocuklar için uygulanan istisna tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Beyanname verilmeden tapu devri yapılamaz.
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası
Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki taşınmazın paylaştırılması için açılır. Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yerdir. Tüm paydaşların davada yer alması zorunludur.
Mahkeme önce aynen taksim imkânını araştırır: taşınmaz bölünmeye elverişliyse ve değerinde önemli kayıp doğmuyorsa paylar ayrılır, denkleştirme gerekiyorsa ivaz eklenir. Aynen taksim mümkün değilse satış suretiyle paylaştırmaya karar verilir; satış icra müdürlüğünce açık artırmayla yapılır ve bedel paylar oranında dağıtılır.
1 Eylül 2023’ten itibaren bu davada da arabuluculuk dava şartıdır. Paydaşların anlaşarak paylaşması hem daha hızlı hem de açık artırmada oluşan değer kaybını önler.
Mirasın hükmen reddi
Miras, ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse kendiliğinden reddedilmiş sayılır. Bu durumda üç aylık ret süresine bağlı kalmaksızın, alacaklıların takibi üzerine mirasın hükmen reddinin tespiti davası açılabilir. Ancak terekeyi sahiplenen mirasçı bu imkânı kaybeder.