Miras, mirasbırakanın ölümüyle kendiliğinden mirasçılara geçer. Ancak taşınmazların tapuda intikali, borçların ödenmesi ve payların fiilen ayrılması ayrı işlemler gerektirir.
Zümre sistemi
Türk Medeni Kanunu üç zümre öngörür ve alt zümrede mirasçı varsa üst zümre mirastan pay alamaz:
- Birinci zümre: mirasbırakanın altsoyu — çocukları, onların çocukları
- İkinci zümre: ana ve baba ile onların altsoyu — kardeşler, yeğenler
- Üçüncü zümre: büyük ana ve büyük baba ile onların altsoyu
Hiç mirasçı yoksa miras Devlete geçer.
Sağ kalan eşin payı
| Birlikte mirasçı olduğu zümre | Eşin payı |
|---|---|
| Altsoy (çocuklar) | 1/4 |
| Ana–baba zümresi | 1/2 |
| Büyük ana–baba zümresi | 3/4 |
| Bunların hiçbiri yoksa | Mirasın tamamı |
Sağ kalan eş ayrıca, mal rejiminden doğan alacağını da isteyebilir. Bu, miras payından bağımsız bir taleptir ve önce mal rejimi tasfiye edilir, kalan terekede miras paylaşımı yapılır.
Saklı pay ve tenkis
Mirasbırakan, saklı paylı mirasçıların paylarına dokunamaz. Saklı pay oranları: altsoy için yasal miras payının 1/2’si, ana ve baba için 1/4’ü, sağ kalan eş için birlikte mirasçı olduğu zümreye göre yasal payının tamamı veya 3/4’ü. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir. Süre, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıldır.
Mirasın reddi
Miras borca batıksa reddedilebilir. Süre, yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır ve hak düşürücüdür. Ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır. Terekeyi sahiplenen, mallarını kendine mal eden veya gizleyen mirasçı ret hakkını kaybeder. Süresi içinde reddedilmezse miras kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılır.
Muris muvazaası
Mirasbırakanın, mirasçısından mal kaçırmak amacıyla taşınmazını görünüşte satış gösterip aslında bağışlaması hâlinde, saklı payı olsun olmasın tüm mirasçılar tapu iptal ve tescil davası açabilir. Bu davada zamanaşımı işlemez. Bedelin gerçek değerin çok altında olması, satış bedelinin hiç ödenmemiş olması ve mirasbırakanın satış sonrası taşınmazı kullanmaya devam etmesi muvazaa göstergeleridir.
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu)
Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa, sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açılır. Mahkeme önce aynen taksim imkânını değerlendirir; taşınmaz bölünmeye elverişli değilse satış yoluyla paylaştırmaya karar verir ve satış icra dairesince açık artırmayla yapılır. 1 Eylül 2023’ten itibaren bu davada da arabuluculuk dava şartıdır.
Büromuzun çalışma biçimi
Fethiye’de veraset ilamı alınması, muris muvazaası, tenkis ve ortaklığın giderilmesi dosyalarında hukuki destek veriyoruz. Bu sayfadaki genel bilgi hukuki danışmanlık yerine geçmez.