Ceza yargılaması kişinin özgürlüğünü doğrudan etkiler. Sürecin ilk saatlerinde alınan kararlar dosyanın tamamını belirleyebilir.
Gözaltı süresi ne kadardır?
CMK 91 uyarınca gözaltı süresi, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez. Yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmesi için zorunlu süre bu sürenin dışındadır ve on iki saati aşamaz. Toplu olarak işlenen suçlarda savcı, delil toplamadaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle gözaltı süresini her defasında bir gün olmak üzere üç gün daha uzatabilir; toplam süre dört günü geçemez.
Gözaltına alınan kişinin hakları: susma hakkı, müdafi yardımından yararlanma, yakınlarına haber verilmesi, sağlık kontrolü ve gözaltına itiraz için sulh ceza hâkimliğine başvuru.
Soruşturma ve kovuşturma aşamaları
Soruşturma, savcılık tarafından yürütülür ve gözaltı, ifade alma, arama, el koyma, iletişimin denetlenmesi gibi işlemleri kapsar. Sonunda iddianame düzenlenir veya kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlar ve duruşmalarla yürür.
Şüpheli sıfatıyla verilen ilk ifade dosyanın seyrini belirler. Bu aşamada müdafi bulunmaması, sonradan giderilmesi güç sonuçlar doğurabilir.
Tutuklama ve adli kontrol
Tutuklama bir ceza değil koruma tedbiridir (CMK 100). Kuvvetli suç şüphesi ve tutuklama nedeni (kaçma şüphesi, delil karartma) birlikte aranır. Tutuklama yerine adli kontrol uygulanabilir: yurt dışına çıkış yasağı, imza yükümlülüğü, konutu terk etmeme, elektronik kelepçe. Tutuklama kararına karşı yedi gün içinde itiraz edilebilir.
Görev aldığımız suç tipleri
Kasten yaralama, tehdit, hakaret, mala zarar verme, hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, resmî belgede sahtecilik, uyuşturucu madde suçları, trafik güvenliğini tehlikeye sokma ve taksirle yaralama dosyalarında görev alıyoruz.
Büromuzun çalışma biçimi
Soruşturmanın ilk anından itibaren müdafilik, ifade ve sorguya katılım, tutukluluğa itiraz, adli kontrol talepleri, istinaf ve temyiz aşamalarında hukuki destek sağlıyoruz. Bu sayfadaki genel bilgi hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Adli sicil kaydı ve arşiv kaydı
Adli sicil kaydı, kesinleşmiş ceza mahkûmiyetlerinin tutulduğu kayıttır. Ceza infaz edildiğinde kayıt silinir ve arşiv kaydına alınır. Arşiv kaydı ise belirli sürelerin geçmesiyle tamamen silinir.
- Cezanın infazından itibaren beş yıl geçmişse ve memnu hakların iadesi kararı alınmışsa arşiv kaydı silinir.
- Memnu hakların iadesi kararı yoksa süre infazdan itibaren on beş yıldır.
- Her hâlde mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinden itibaren otuz yıl geçmişse kayıt silinir.
Adli sicil kaydı e-Devlet üzerinden alınabilir. Arşiv kaydının silinmesi için Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne başvurulur; talep reddedilirse idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Kaydın silinmemesi kamu görevine giriş, silah ruhsatı ve bazı meslek icrası bakımından engel oluşturduğundan sürelerin doğru hesaplanması önemlidir.
Uzlaşma nedir, hangi suçlarda uygulanır?
Uzlaşma, kanunda sayılan suçlarda şüpheli/sanık ile mağdur arasında bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşma sağlanmasıdır. Soruşturma aşamasında uzlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturma aşamasında sağlanırsa davanın düşmesine karar verilir.
Uzlaşma kapsamındaki başlıca suçlar: kasten yaralama (basit hâl ve ihmali davranışla), taksirle yaralama, tehdit (basit hâl), konut dokunulmazlığının ihlali, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali, hırsızlık (basit hâl), dolandırıcılık (basit hâl), güveni kötüye kullanma, mala zarar verme, hakaret, ticari sır niteliğindeki bilgilerin açıklanması, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile ısrarlı takip suçu uzlaşma kapsamı dışındadır. Uzlaşma teklifi reddedilirse süreç normal seyrinde devam eder; teklifi reddetmek aleyhe yorumlanamaz.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)
Sanığa iki yıl veya daha az hapis cezası ya da adli para cezası verilmişse, daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamışsa, mağdurun zararı giderilmişse ve mahkeme yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmışsa hükmün açıklanması geri bırakılabilir. Beş yıllık denetim süresi sorunsuz geçerse dava düşer. HAGB kararı adli sicile işlenmez; yalnızca bu karara mahsus sistemde tutulur.
İstinaf ve temyiz
İlk derece mahkemesi kararına karşı, kararın tefhiminden veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde istinaf yoluna başvurulur. Bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı temyiz süresi de on beş gündür ancak her karar temyize açık değildir. Süreler kısa ve hak düşürücüdür.