İş hukuku, işçi ile işveren arasındaki ilişkiyi düzenler. Fethiye’de turizm sektörünün ağırlığı nedeniyle mevsimlik çalışma, fazla mesai ve kıdem tazminatı uyuşmazlıkları öne çıkar.
İşe iade davası
Şartları:
- İşyerinde en az otuz işçi çalışıyor olması
- İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunması
- Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması
- Feshin geçerli bir sebebe dayanmaması
İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlenmesinden itibaren iki hafta içinde dava açılır. Mahkeme feshi geçersiz sayarsa işçi on iş günü içinde işe başlamak için başvurur; işveren bir ay içinde işe başlatmazsa en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında iş güvencesi tazminatı ile en çok dört aylık boşta geçen süre ücreti ödenir.
İşçilik alacakları
- Kıdem tazminatı: her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret. Haklı fesih, kadın işçinin evlilik nedeniyle bir yıl içinde ayrılması, askerlik ve emeklilik hallerinde istifa eden işçi de hak kazanır.
- İhbar tazminatı: kıdeme göre iki ilâ sekiz haftalık ücret.
- Fazla mesai: haftalık 45 saati aşan çalışma, %50 zamlı ödenir.
- Yıllık izin ücreti: kullandırılmayan izinler fesihte ödenir.
- Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili ücretleri.
İş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk
1 Ocak 2018’den itibaren işçilik alacağı ve işe iade davalarında arabuluculuk dava şartıdır. Arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. Arabuluculuk tutanağı ileride açılacak davada da belirleyici olduğundan bu aşamanın hukuki destekle yürütülmesi önemlidir.
Büromuzun çalışma biçimi
Fethiye ve Ölüdeniz bölgesinde turizm işletmeleri ve çalışanları için kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, işe iade ve zorunlu arabuluculuk süreçlerinde hukuki destek veriyoruz. Bu sayfadaki genel bilgi hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı, her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret tutarındadır; bir yıldan artan süreler için aynı oran üzerinden orantılı ödeme yapılır.
Giydirilmiş ücret, çıplak brüt ücrete süreklilik arz eden yan ödemelerin eklenmesiyle bulunur: yol, yemek, yakacak yardımı, ikramiye, düzenli ödenen primler, konut ve sağlık yardımı. Fazla mesai ücreti, arızi primler ve yıllık izin ücreti hesaba dahil edilmez.
Kıdem tazminatı tavanı: bir yıllık kıdem için ödenecek tutar, en yüksek Devlet memuruna ödenen bir yıllık emeklilik ikramiyesi tutarını aşamaz. Bu tavan her yıl ocak ve temmuz aylarında memur maaş katsayılarına göre güncellenir. Tavanı aşan kısım için ayrıca ödeme yapılmaz; hesaplamada güncel tavanın kullanılması gerekir.
Kıdem tazminatı zamanaşımı, 25 Ekim 2017 sonrasındaki fesihler için beş yıldır.
Kıdem tazminatına hak kazanılan hâller
- İşverenin haklı sebep olmaksızın feshi
- İşçinin haklı nedenle feshi — ücretin ödenmemesi, sigorta priminin eksik yatırılması, mobbing, çalışma koşullarının esaslı değiştirilmesi
- Kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması
- Erkek işçinin muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılması
- Emeklilik veya yaş dışındaki şartları (15 yıl sigortalılık ve 3600 gün prim) tamamlayarak ayrılma
- İşçinin ölümü — mirasçılarına ödenir
Fazla mesai hesaplama
Haftalık çalışma süresi 45 saattir; bunu aşan çalışma fazla mesaidir ve normal saat ücretinin %50 fazlasıyla ödenir. Haftalık 45 saati aşmamakla birlikte günlük 11 saati aşan çalışma da fazla mesai sayılır. Yıllık fazla çalışma süresi 270 saati geçemez ve işçinin yazılı onayı aranır.
Saat ücreti, aylık brüt ücretin 30’a bölünüp günlük ücretin 7,5’e bölünmesiyle bulunur. İspat bakımından puantaj kaydı, giriş–çıkış kayıtları ve tanık beyanı kullanılır. İmzalı bordroda fazla mesai tahakkuku varsa, aksini yazılı belgeyle ispat gerekir. Bordroda fazla mesai görünmüyorsa tanıkla ispat mümkündür; ancak hesaplamada takdiri indirim uygulanabilir.
Yıllık izin ücreti
Hizmet süresi 1–5 yıl arası olan işçiye en az 14, 5–15 yıl arası 20, 15 yıl ve üzeri 26 gün yıllık izin verilir. On sekiz yaş altı ve elli yaş üstü işçilere en az 20 gün verilir. Kullandırılmayan izinler yalnızca iş sözleşmesi sona erdiğinde ücrete dönüşür; çalışırken izin ücreti talep edilemez.