İşe iade davası, geçerli bir sebep gösterilmeden yapılan feshin geçersizliğinin tespiti ve işçinin işine dönmesi için açılır. İş güvencesi kapsamındaki işçilere tanınmış bir haktır.
Dava açabilmenin şartları
- İşyerinde en az otuz işçi çalışması — aynı işverenin aynı işkolundaki tüm işyerlerindeki işçi sayısı toplanır
- İşçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması — yer altı işlerinde bu şart aranmaz
- Belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması
- Feshin işveren tarafından yapılmış olması
- İşveren vekili veya yardımcısı konumunda olmaması
Süreler — en kritik nokta
İşçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırıldığında dava reddedilir ve işe iade hakkı ortadan kalkar.
Geçerli sebep nedir?
Fesih; işçinin yetersizliğinden, davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmalıdır. İşveren fesih sebebini açık ve kesin biçimde yazılı olarak bildirmek zorundadır; sonradan başka bir sebep ileri süremez. Davranış veya verimlilikle ilgili sebeplerde işçinin savunmasının alınmamış olması, feshi tek başına geçersiz kılar.
Geçerli sebep sayılmayan hâller arasında sendika üyeliği, şikâyet başvurusunda bulunmuş olmak, ırk–renk–cinsiyet–din ayrımı, hamilelik ve hastalık nedeniyle geçici devamsızlık yer alır.
İspat yükü
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını işveren ispatla yükümlüdür. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ederse bunu ispatlamak ona düşer.
Dava kazanılırsa ne olur?
Mahkeme feshi geçersiz sayarsa işçi, kararın kesinleşmesinin tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmak zorundadır. Başvurmazsa fesih geçerli hâle gelir.
- İşveren bir ay içinde işe başlatırsa: boşta geçen süre ücreti (en çok dört ay) ödenir.
- İşe başlatmazsa: iş güvencesi tazminatı (en az dört, en çok sekiz aylık ücret) ile en çok dört aylık boşta geçen süre ücreti ödenir. Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı eksik ödenmişse farkı istenir.
Diğer alacaklarla ilişkisi
İşe iade davası ile kıdem–ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ve tatil ücreti alacakları farklı davalardır ancak her ikisi de zorunlu arabuluculuğa tabidir. Uygulamada işe iade süreci beklenirken alacak davasının zamanaşımına uğramamasına dikkat edilmelidir.
Büromuzun çalışma biçimi
Fethiye ve Ölüdeniz bölgesinde turizm işletmeleri ve çalışanları için işe iade, zorunlu arabuluculuk ve işçilik alacakları süreçlerinde hukuki destek veriyoruz. Bu sayfadaki genel bilgi hukuki danışmanlık yerine geçmez.