Velayet, çocuğun bakımı, eğitimi, temsili ve mallarının yönetimi yetkisidir. Evlilik birliği devam ederken anne ve baba velayeti birlikte kullanır; boşanma hâlinde hâkim velayeti düzenler.
Velayet kime verilir?
Tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme şu unsurları birlikte değerlendirir:
- Çocuğun yaşı — küçük yaştaki çocuklarda anne bakım ve şefkatine duyulan ihtiyaç ağırlıklı değerlendirilir
- Ebeveynlerin çocukla kurduğu ilişki ve fiilen bakım gösterme durumu
- Ekonomik durum — tek başına belirleyici değildir, nafakayla dengelenebilir
- Çocuğun alışkın olduğu çevre, okul ve sosyal düzen
- Kardeşlerin ayrılmaması ilkesi
- Ebeveynlerin yaşam biçimi ve çocuğa karşı tutumu
Uygulamada pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacıdan oluşan uzman heyetinin raporu belirleyici olur. Ev ziyareti yapılır, taraflar ve çocuk ayrı ayrı görüşülür.
Çocuğun görüşü alınır mı?
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi uyarınca, idrak çağındaki çocuğun görüşünün alınması gerekir. Uygulamada yaklaşık sekiz yaş ve üzeri çocuklar dinlenir. Çocuğun beyanı bağlayıcı değildir ancak üstün yararı belirlerken önemli bir veridir. Görüşme, çocuğu ebeveynler arasında seçim yapmaya zorlamayacak biçimde yapılmalıdır.
Ortak velayet mümkün mü?
Yargıtay, tarafların bu yönde anlaşmış olması ve çocuğun üstün yararına aykırı olmaması koşuluyla ortak velayete hükmedilebileceğini kabul etmektedir. Ancak ebeveynler arasında yoğun çatışma varsa ortak velayet çocuğun yararına görülmez.
Velayetin değiştirilmesi
Velayet kesin hüküm oluşturmaz; koşullar değişirse her zaman yeniden dava açılabilir. Değiştirme sebepleri:
- Velayet sahibinin çocuğun bakımını ihmal etmesi
- Çocuğa karşı şiddet, kötü muamele veya ilgisizlik
- Velayet sahibinin sağlık durumunun bakıma elverişsiz hâle gelmesi
- Diğer ebeveynle kişisel ilişkinin sürekli engellenmesi
- Çocuğun eğitim ve gelişiminin olumsuz etkilenmesi
- Çocuğun idrak çağına gelip iradesini açıklaması
Kişisel ilişkinin düzenlenmesi
Velayeti almayan ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurma hakkı, çocuğun da hakkıdır. Kararda gün ve saatler açıkça belirtilmelidir; belirsiz düzenlemeler icra aşamasında uygulanamaz. Kişisel ilişkiye uyulmaması hâlinde icra yoluyla çocuk teslimi ve ilişki tesisi istenebilir; ısrarlı engelleme, velayetin değiştirilmesi sebebi sayılabilir.
Büromuzun çalışma biçimi
Fethiye’deki büromuzda velayet, velayetin değiştirilmesi ve kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi dosyalarında hukuki destek veriyoruz. Bu sayfadaki genel bilgi hukuki danışmanlık yerine geçmez.